Finanse publiczne

Strona główna » Wrzesień 2017 » Budżet i podatki » Stawki podatku i zwolnienia w rozliczeniach VAT

Brosz o finansach

Listopad 2019

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Joanna Rudzka

Stawki podatku i zwolnienia w rozliczeniach VAT

Przepisy dotyczące stawek i zwolnień stosowanych w rozliczeniach VAT są tymi przepisami, które zmieniają się najczęściej. Należy bowiem zauważyć, że VAT jest jedną z najistotniejszych pozycji wpływów budżetowych, a o jej wysokości decyduje właśnie stawka podatku. Świadcząc usługi i dokonując sprzedaży towarów, warto zatem monitorować aktualny stan prawny.

Zastosowanie właściwej stawki VAT lub ewentualne zakwalifikowanie sprzedaży jako zwolnionej od podatku jest jednym z kluczowych momentów – decydujących o prawidłowości czynności dokonywanych na kolejnych etapach analizy rozliczeń VAT.

Zróżnicowanie stawek VAT

W podatku VAT nic nie jest oczywiste, stąd w ustawie o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT) – podstawowym akcie prawnym regulującym podatek od wartości dodanej – nie znajdziemy w jednym konkretnym artykule odpowiedzi na zasadnicze pytanie o wysokość stawki VAT w Polsce. Na mocy art. 41 ustawy o VAT stawka podatku wynosi 22%. Dla towarów i usług wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy stawka podatku wynosi 7%, a dla towarów wymienionych w załączniku nr 10 do ustawy – 5% (są to tzw. stawki obniżone). Należy jednak podkreślić, że wysokość wymienionych stawek trzeba jeszcze zweryfikować, uwzględniając treść art. 146a pkt 1 zawartego w przepisach końcowych ustawy, stanowiącego, że w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2018 r. dwie pierwsze z ww. stawek podatku wynoszą odpowiednio 23% i 8%. Ustawa przewiduje również specjalne stawki właściwe dla transakcji międzynarodowych, mające na celu uwolnienie eksportujących z Polski podatników od ciężaru podatku VAT. W wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów i eksporcie towarów stawka podatku wynosi 0%.

Możliwość stosowania stawek obniżonych

Zasadą stosowania przepisów o stawkach i zwolnieniach jest pierwszeństwo stawki podstawowej. Oznacza to, że przepisy dotyczące stawek obniżonych należy interpretować w sposób wąski. Jeżeli ustawa nie przewiduje do danej usługi czy towaru stawki obniżonej ani zwolnienia, stosuje się stawkę 23%.

Należy też dodać, że zgodnie z art. 5a ustawy o VAT towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5 (podlegających opodatkowaniu), wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne. To oznacza, że jeśli przepis ustawy wskazuje na konkretną pozycję PKWiU, to jego rozumienie należy ściśle związać z klasyfikacją statystyczną.

Stawka 8%

Towary i usługi, do których zastosowanie ma stawka 8%, wymieniono w załączniku nr 3 do ustawy o VAT. Poniżej wyróżniono te, które mają zastosowanie w praktyce funkcjonowania jednostek sektora finansów publicznych:

  • poz. 18, PKWiU 02.20.14.0 „Drewno opałowe” (zob. przykład 1);

  • poz. 140, PKWiU 36.00.20.0 „Usługi związane z uzdatnianiem i dostarczaniem wody za pośrednictwem sieci wodociągowych”;

  • poz. 141, PKWiU 36.00.30.0 „Usługi związane z handlem wodą dostarczaną za pośrednictwem sieci wodociągowych”;

  • poz. 142, PKWiU ex 37 „Usługi związane z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków”;

  • poz. 143 i 144, PKWiU 38.11.1 i 38.11.2 „Usługi związane ze zbieraniem odpadów innych niż niebezpieczne (...)”;

  • poz. 146, PKWiU 38.12.1 „Usługi związane ze zbieraniem odpadów niebezpiecznych”;

  • poz. 149, PKWiU 38.21.2 „Usługi związane z usuwaniem odpadów innych niż niebezpieczne”;

  • poz. 152, PKWiU 39.00.1 „Usługi związane z odkażaniem i czyszczeniem”;

  • poz. 153, PKWiU 39.00.2 „Pozostałe usługi związane z rekultywacją oraz specjalistyczne usługi w zakresie kontroli zanieczyszczeń”;

  • poz. 154, PKWiU 49.10 „Transport kolejowy pasażerski międzymiastowy”;

  • poz. 155, PKWiU 49.31 „Transport lądowy pasażerski, miejski i podmiejski”;

  • poz. 163, PKWiU 55 „Usługi związane z zakwaterowaniem”;

  • poz. 174, PKWiU 81.29.12.0 „Usługi zamiatania śmieci i usuwania śniegu”;

[…]

Autorka jest doradcą podatkowym specjalizującym się w rozliczeniach jst, prowadzi Kancelarię Doradcy Podatkowego Joanny Rudzkiej.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.