Wynagrodzenie za pracę jest zazwyczaj podstawowym zabezpieczeniem egzystencji pracownika i jego rodziny, dlatego też ustawodawca przewidział szereg środków służących ochronie wynagrodzenia. Jednym z nich jest ustawowe ograniczenie możliwych zmniejszeń wynagrodzenia za pracę.
Przepis art. 87 ustawy Kodeks pracy (dalej: kp) przewiduje trzy sposoby zmniejszania wynagrodzenia pracownika:
Ponadto ustawodawca dopuścił możliwość dokonywania potrąceń za zgodą pracownika (art. 91 § 1 kp).
W dalszej części artykułu "potrącenia z wynagrodzenia" oznaczać będą zarówno potrącenia przewidziane w art. 87§ 1 pkt 1-4 kp i art. 91 § 1 kp, jak i odliczenie przewidziane w art. 87 § 7 kp. Nie będą natomiast oznaczać odliczeń składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych.
Mówiąc o potrąceniach z wynagrodzenia za pracę, trzeba pamiętać o trzech podstawowych zasadach. Po pierwsze - że wynagrodzenie znajduje się pod szczególną ochroną ustawodawcy. Po drugie - że art. 87 kp stanowi unormowanie szczególne, przewidujące wyjątek od zasady wypłaty wynagrodzenia w umówionej wysokości, co oznacza, że pracodawca nie może bez zgody pracownika dokonywać jakichkolwiek odliczeń czy potrąceń z wynagrodzenia za pracę, poza przypadkami wskazanymi w art. 87 kp (zob. art. 91 kp)1. I po trzecie - przepis art. 87 kp reguluje kolejność i zakres możliwych zmniejszeń wynagrodzenia.
[...]
Autor jest prawnikiem, redaktorem merytorycznym miesięcznika "Finanse Publiczne".