Finanse publiczne

Zasady i procedura udzielania świadczeń z zfśs

Przy wydatkowaniu środków z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (dalej: zfśs) pracodawcy są ograniczeni radykalnym stanowiskiem ustawodawcy, który nakazuje im uzależniać przyznawanie świadczeń od tzw. kryterium socjalnego. Z drugiej strony wielu pracowników prezentuje roszczeniowe stanowisko, nie rozumiejąc, że pomoc socjalna nie jest przeznaczona dla wszystkich beneficjentów, a jedynie dla tych, którzy znajdują się w gorszej sytuacji materialnej. Wydaje im się przy tym, że skoro w związku z ich zatrudnieniem naliczono pełny odpis na zfśs, to kwota ta powinna być im w jakiś sposób przekazana. Należy pamiętać, że źródłem zasad regulujących przyznawanie świadczeń i usług z zfśs jest regulamin tego funduszu. Dla usprawnienia procedury udzielania świadczeń i uniknięcia niepotrzebnych sporów z pracownikami warto w regulaminie uregulować szczegółowe kwestie dotyczące funkcjonowania zfśs w zakładzie pracy.

Beneficjenci świadczeń i usług finansowanych z funduszu

Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 5 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (dalej: uzfśs) przez osoby uprawnione do korzystania z funduszu należy rozumieć:

1. pracowników i ich rodziny,
2. emerytów i rencistów - byłych pracowników i ich rodziny,
3. inne osoby, którym pracodawca przyznał w regulaminie zfśs prawo korzystania ze świadczeń socjalnych finansowanych z funduszu.

Należy jasno stwierdzić, że rozszerzenie katalogu beneficjentów funduszu jest jedynie uprawnieniem, a nie obowiązkiem pracodawcy. Nic nie stoi zatem na przeszkodzie, by regulamin ograniczył katalog podmiotów uprawnionych tylko do osób wskazanych w uzfśs.

Skoro przepisy uzfśs nie definiują pojęcia członka rodziny, wydaje się że nie ma przeszkód, aby do tego kręgu wprowadzić również osoby pozostające w faktycznym pożyciu, tzw. konkubinacie. Zwłaszcza że związki takie są coraz powszechniejsze. Takiego rozwiązania prawo nie zakazuje. Warto zwrócić uwagę, że na kanwie regulacji cywilnoprawnych w wyroku z 2 grudnia 1970 r. (II CR 541/70, LEX nr 6831) Sąd Najwyższy wyraźnie stanął na stanowisku, że "konkubina może być uznana za najbliższego członka rodziny, jeżeli istnienie konkubinatu nie krzywdzi żadnych innych rodzin czy też z innych przyczyn nie powinno być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i jeżeli taki faktyczny związek ma charakter trwały i istnieje przez dłuższy okres".

[...]

Autor jest ekspertem i trenerem w zakresie tematyki zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, pracuje w kancelarii radcy prawnego Włodzimierza Chróścika.