Finanse publiczne

Udzielanie ulg w spłacie należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym

Rys. B. Brosz

Z dniem 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: ufp), która w art. 59 ust. 2 nałożyła na organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego (dalej: jst) obowiązek podjęcia uchwały w sprawie:

1. określenia szczegółowych zasad, sposobu i trybu udzielania ulg w spłacie należności pieniężnych mających charakter cywilnoprawny;
2. warunków dopuszczalności pomocy publicznej w przypadkach, w których ulga stanowić będzie pomoc publiczną;
3. wskazania organu lub osoby uprawnionej do udzielania tych ulg.

Wiele jst podeszło do tematu bardzo poważnie i przedmiotowa uchwała była jednym z pierwszych aktów prawa miejscowego uchwalanych przez organy stanowiące w 2010 r. Pozwoliło im to uniknąć sytuacji, w których niemożliwe byłoby zgodne z prawem udzielenie ulg w spłacie należności o charakterze cywilnoprawnym tym przedsiębiorcom - w rozumieniu przepisów prawa wspólnotowego - którzy po 1 stycznia 2010 r. złożyli wnioski o ich przyznanie. W stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2009 r. do wyjątków należały bowiem uchwały wydawane na podstawie art. 43 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, w których organ stanowiący określał warunki dopuszczalności udzielania pomocy publicznej.

Trzeba podkreślić, że przy braku uchwały określającej warunki dopuszczalności pomocy publicznej udzielenie po 1 stycznia 2010 r. ulg w spłacie należności pieniężnych mających charakter cywilnoprawny (stanowiących pomoc publiczną) stanowi naruszenie prawa. Ustawodawca wyraźnie bowiem w art. 59 ust. 1 nowej ufp postanowił, że należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny (przypadające jst lub jej jednostkom podległym) mogą być umarzane albo ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty na zasadach określonych przez organ stanowiący jst. Zasady te obejmują również określenie warunków dopuszczalności pomocy publicznej w przypadkach, w których ulga stanowić będzie pomoc publiczną.

Jednostki samorządu terytorialnego, które poważnie traktują problematykę pomocy publicznej, podjęły już uchwały na podstawie art. 59 ust. 1 i 2 ufp2. Niestety, jak wskazuje praktyka, ich treść często pozostawia wiele do życzenia, szczególnie w kwestii określenia warunków dopuszczalności udzielania pomocy publicznej w przypadkach, w których ulga stanowić będzie tego typu pomoc.

Zakres uchwały w sprawie pomocy publicznej

Pierwszą kwestią do uregulowania w uchwale organu stanowiącego w sprawie warunków dopuszczalności pomocy publicznej jest określenie rodzaju pomocy publicznej, która będzie miała zastosowanie przy udzielaniu ulg w spłacie należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym.

[...]

Autor jest zastępcą skarbnika, kierownikiem Referatu Finansowo-Budżetowego Urzędu Gminy Borów, szkoleniowcem służb finansowo-księgowych sektora publicznego, byłym pracownikiem RIO we Wrocławiu.