Finanse publiczne

Opodatkowanie zmian w kapitale spółki

Czy gmina powinna zapłacić podatek od osób prawnych w związku z udziałem w spółce Miejskie Wodociągi i Kanalizacja (MWiK) w sytuacji przeniesienia z kapitału zapasowego do kapitału zakładowego majątku wodno-kanalizacyjnego wniesionego do spółki? W trakcie kontroli kompleksowej gospodarki finansowej gminy regionalna izba obrachunkowa zakwestionowała sprawę wniesienia do spółki MWiK aportu majątku w wysokości 20 mln zł w częściach: 6 mln zł na kapitał zakładowy i 14 mln zł na kapitał zapasowy (wójt dokonał takiego podziału w akcie notarialnym, nie mając do tego upoważnienia rady gminy). Celem takiego przedsięwzięcia było zachowanie korzystnych dla innego wspólnika proporcji w prawie do głosu na walnym zgromadzeniu. Po kontroli gmina wniosła do MWiK o przywrócenie wartości aportu rzeczowego 14 mln zł na kapitał udziałowy, przenosząc go z kapitału zapasowego. MWIK uważa, że przeniesienie kapitału zapasowego do kapitału udziałowego spowoduje po stronie gminy powstanie obowiązku w podatku dochodowym zryczałtowanym według stawki 19% (art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych).

Wniesienie wkładu niepieniężnego (aportu) do spółki kapitałowej jest formą podwyższenia kapitału własnego spółki. Kapitał własny to źródło finansowania majątku i działalności przedsiębiorstwa pochodzące z (pieniężnych lub rzeczowych) wkładów wspólników oraz z reinwestowanych przez wspólników zysków z działalności spółki. Na kapitał własny spółki kapitałowej składają się trzy rodzaje funduszy:

1. kapitał zakładowy,
2. kapitał zapasowy,
3. kapitały (fundusze) rezerwowe.

Kapitał zakładowy

Kapitał zakładowy tworzony jest obowiązkowo w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, stanowiąc z jednej strony materialną podstawę działania przedsiębiorstwa, z drugiej zaś formalną gwarancję zaspokojenia roszczeń wierzycieli spółki. Składa się z pierwotnych (przy zakładaniu spółki) wkładów wspólników oraz z późniejszych ich wkładów, podwyższających ten kapitał.

Kapitał zapasowy

Kapitał zapasowy stanowi rezerwę finansową wspomagającą i stabilizującą działalność spółki. W spółce z o.o. w zasadzie nie jest obowiązkowy, chociaż przepisy art. 154 § 3 kodeksu spółek handlowych (dalej: ksh) obligują spółkę do jego utworzenia w przypadku obejmowania udziałów po wartości przekraczającej ich wartość nominalną. Na kapitał zapasowy przekazuje się wówczas nadwyżkę ponad wartość nominalną objętych udziałów. Nadwyżka ta - przez analogię do określeń stosowanych w spółce akcyjnej - bywa nazywana "agio". Częstą praktyką jest przekazywanie na kapitał zapasowy również odpisów z zysku dokonywanych na mocy postanowień umowy spółki, chociaż zgodnie z zapisami ksh poprawniej byłoby uznać, że tworzą one kapitały rezerwowe, a nie kapitał zapasowy. Ponadto przepisy ustawy o rachunkowości (art. 31 ust. 4) nakazują odnosić na kapitał zapasowy także różnice z aktualizacji wyceny zbytych lub zlikwidowanych środków trwałych, które uprzednio takiej aktualizacji podlegały.

[...]

Autor jest doradcą podatkowym, prezesem zarządu firmy konsultingowej z Poznania.