Finanse publiczne

Strona główna » Październik 2018 » Rachunkowość » Zakres polityki rachunkowości i odpowiedzialność za jej opracowanie

Brosz o finansach

Listopad 2018

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Dorota Adamek-Hyska

Zakres polityki rachunkowości i odpowiedzialność za jej opracowanie

Polityka rachunkowości jest obligatoryjnym elementem regulacji wewnętrznych jednostki i powinna być na bieżąco aktualizowana. Jej zapisy muszą być zgodne z przepisami i dostosowane do specyfiki działalności jednostki, tak by pozwalały jak najrzetelniej przedstawić jej sytuację w różnych sprawozdaniach.

Rys. M.Łaszczyk

Ustalona przez kierownika jednostki polityka rachunkowości odgrywa znaczącą rolę w sprawozdawczości finansowej i budżetowej jednostek budżetowych oraz samorządowych zakładów budżetowych. Warto zwrócić uwagę, że sprawozdania finansowe tej grupy podmiotów w większości nie podlegają badaniu przez biegłego rewidenta, a to z kolei oznacza, że w wymienionych jednostkach zazwyczaj nie ma osoby, która mogłaby obiektywnie zweryfikować przyjętą politykę rachunkowości. Na ogół uwagi do tego typu dokumentacji pojawiają się w toku procedury kontrolnej prowadzonej przez zewnętrzne organy kontroli, np. Najwyższą Izbę Kontroli lub regionalne izby obrachunkowe.

Jednocześnie należy zauważyć, że wskazana grupa jednostek podlega szczególnym zasadom rachunkowości w zakresie wyceny, ewidencji i sprawozdawczości, które bezpośrednio wpływają na obraz sytuacji majątkowej i finansowej tych podmiotów.

W związku z powyższym polityka rachunkowości powinna być traktowana jako obligatoryjny zbiór wewnętrznych regulacji stosowanych w jednostce, na bieżąco aktualizowanych w efekcie zachodzących zmian wewnętrznych i zewnętrznych, takich jak zmiana struktury organizacyjnej, oprogramowania komputerowego wykorzystywanego do prowadzenia ksiąg rachunkowych czy też zmiana regulacji prawnych.

Opracowanie polityki rachunkowości niewątpliwie wymaga:

1) uzyskania wystarczającej wiedzy na temat jednostki – jej organizacji, działalności, wyników oraz sytuacji majątkowej i finansowej na tle wymogów stawianych bezpośrednio przez organy nadrzędne;
2) ogólnego zapoznania się z informatycznym systemem finansowo-księgowym stosowanym w jednostce;
3) ogólnego zapoznania się z koncepcją i skutecznością działania systemu kontroli zarządczej w jednostce – w zakresie, w jakim wiąże się on z wiarygodnością sprawozdań finansowych i budżetowych.

Polityka rachunkowości – prawnie określony zakres

Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o rachunkowości (dalej: uor) rachunkowość jednostki obejmuje:

1) przyjęte zasady (politykę) rachunkowości;
2) prowadzenie, na podstawie dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych ujmujących zapisy zdarzeń w porządku chronologicznym i systematycznym;
3) okresowe ustalanie lub sprawdzanie drogą inwentaryzacji rzeczywistego stanu aktywów i pasywów;
4) wycenę aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego;
5) sporządzanie sprawozdań finansowych;
6) gromadzenie i przechowywanie dowodów księgowych oraz pozostałej dokumentacji przewidzianej ustawą;
7) poddanie badaniu, składanie do właściwego rejestru sądowego, udostępnianie i ogłoszenie sprawozdań finansowych w przypadkach przewidzianych ustawą.

Dalej, w art. 10 uor, postanowiono, że jednostka powinna posiadać dokumentację opisującą politykę rachunkowości, a w szczególności:

1) określenie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych;
2) metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego;
3) system służący ochronie danych i ich zbiorów, w tym dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych i innych dokumentów stanowiących podstawę dokonanych w nich zapisów;
4) sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym co najmniej:

  • zakładowy plan kont, ustalający wykaz kont księgi głównej, przyjęte zasady klasyfikacji zdarzeń, zasady prowadzenia kont ksiąg pomocniczych oraz ich powiązania z kontami księgi głównej;
  • wykaz ksiąg rachunkowych;
  • opis systemu przetwarzania danych.
[...]


Autorka jest doktorem nauk ekonomicznych, ekspertem z zakresu rachunkowości budżetowej.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.