Finanse publiczne

Strona główna » Listopad 2017 » Kadry i płace » Zasady wypłaty odprawy emerytalnej lub rentowej

Brosz o finansach

Październik 2018

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Ewelina Gumienna

Zasady wypłaty odprawy emerytalnej lub rentowej

Odprawa emerytalna lub rentowa może być wypłacona pracownikowi tylko raz w jego karierze zawodowej. Jej wysokość jest uzależniona od rodzaju branży, w której dana osoba jest zatrudniona. Warto mieć na uwadze, że po spełnieniu wskazanych w przepisach warunków odprawa przysługuje z mocy prawa i jej wypłacenie nie jest uzależnione od złożenia stosownego wniosku przez pracownika.

Pracownik, czyli osoba zatrudniona w ramach stosunku pracy, która przechodzi na emeryturę lub rentę, jest uprawniona do odprawy. Co więcej, po spełnieniu określonych warunków, które zostały wskazane w przepisach, odprawa przysługuje z mocy prawa, a tym samym nie ma wymogu złożenia przez pracownika uprzedniego wniosku w tej sprawie (zob. ramka „Komu należy się...”). Pracownik może to jednak zrobić, jeśli pracodawca np. opóźnia się z wypłatą należnego świadczenia.

Okresy pracy uprawniające do odprawy

W przypadku pracowników samorządowych do okresów pracy uprawniających do jednorazowej odprawy w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy wlicza się wszystkie poprzednio zakończone okresy zatrudnienia oraz inne okresy, jeżeli z mocy odrębnych przepisów podlegają one wliczeniu do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

Podobne zasady obowiązują wobec pracowników służby cywilnej. Wyjątkiem są jednak okresy pracy (służby) w organach PPR i PZPR oraz w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 2 ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów. Dotyczy to w szczególności okresu służby w SB. Zgodnie z art. 94 ust. 3 ustawy o służbie cywilnej okresy służby w wymienionych organach nie podlegają zaliczeniu do stażu pracy w służbie cywilnej.

Z kolei art. 28 ust. 2 ustawy o pracownikach urzędów państwowych (dalej: upup) wskazuje, że do okresu pracy w urzędach wlicza się okres zatrudnienia w innych zakładach pracy na zasadach określonych w przepisach, o których mowa w art. 22 ust. 2 upup. Przywołany artykuł reguluje prawo urzędnika do dodatku za wieloletnią pracę i zawiera delegację ustawową dla obecnego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 lutego 2010 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej zatrudnionych w urzędach administracji rządowej i pracowników innych jednostek. Należy jednak zauważyć, że rozporządzenie nie zawiera postanowień odnoszących się bezpośrednio do odprawy emerytalnej, lecz reguluje zaliczanie okresów w celu ustalenia prawa do dodatku za wieloletnią pracę. Pomimo pojawiających się wątpliwości, czy do wysokości odprawy emerytalnej urzędników państwowych należy wliczyć okres zatrudnienia w innych zakładach pracy (zgodnie z art. 28 ust. 2 upup, który odsyła do art. 22), wydaje się jednak, że zasadne jest przyjęcie wariantu korzystniejszego dla pracownika.

Warunki przyznania odprawy

Odprawa przysługuje pracownikowi, z którym stosunek pracy został rozwiązany w związku z przejściem na emeryturę (rentę). Uprawniona do otrzymania tego świadczenia jest zatem osoba, która jednocześnie:

  • spełnia wymagania do uzyskania emerytury (renty);
  • rozwiązała stosunek pracy, przy założeniu że istnieje związek między rozwiązaniem umowy a przejściem na emeryturę (rentę).

Jeśli powyższe przesłanki zostaną spełnione, pracodawca jest zobowiązany do wypłaty odprawy pieniężnej. Z powszechnego charakteru odprawy emerytalnej (rentowej) wynika, że przysługuje ona bez względu na podstawę nawiązania stosunku pracy (umowa o pracę, mianowanie, powołanie, wybór, spółdzielcza umowa o pracę) oraz wymiar czasu pracy, w jakim pracownik był poprzednio zatrudniony.

[...]

Autorka jest ekspertem z zakresu prawa pracy.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.