Finanse publiczne

Strona główna » Lipiec 2018 » Budżet i podatki » Zwrot bonifikaty od ceny sprzedaży nieruchomości a rozliczenie VAT

Brosz o finansach

Listopad 2018

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Mieczysława Szymańska

Zwrot bonifikaty od ceny sprzedaży nieruchomości a rozliczenie VAT

Czy roszczenie o zwrot bonifikaty od zbywanej nieruchomości powoduje zmianę jej ceny i zobowiązuje jst do zmiany podstawy opodatkowania VAT, a w konsekwencji – wystawienia faktury korygującej? Niestety odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna i wymaga analizy orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz obowiązującej linii interpretacyjnej organów podatkowych.

Rys. B. Brosz

Jednostki samorządu terytorialnego (dalej: jst), działając na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej: ugn), przy sprzedaży nieruchomości w drodze bezprzetargowej udzielają bonifikaty od ceny ustalonej zgodnie z art. 67 ust. 3 ugn, jeżeli nieruchomość jest sprzedawana jako lokal mieszkalny lub wystąpią inne przypadki wymienione w art. 68 ust. 1 ugn. 

Bonifikata jest udzielana na warunkach określonych w ugn. Naruszenie tych zasad, w szczególności zbycie nieruchomości lub jej wykorzystanie na cele inne niż cele uzasadniające udzielenie bonifikaty, powoduje, że beneficjent musi zwrócić na rzecz jst kwotę udzielonej bonifikaty powiększonej o kwotę waloryzacji. Zwrot następuje na żądanie właściwego organu jst. 

W takim przypadku kluczowe staje się ustalenie skutków podatkowych w zakresie rozliczenia VAT. Należy odpowiedzieć bowiem na pytanie, czy roszczenie o zwrot bonifikaty od zbywanego lokalu mieszkalnego powoduje zmianę jego ceny, a tym samym zobowiązuje gminę do zmiany podstawy opodatkowania VAT z tytułu dokonanej dostawy lokalu i do wystawienia korekty faktury VAT.

Powiązania między prawem podatkowym i innymi przepisami

Niewątpliwie pomiędzy prawem podatkowym a innymi gałęziami prawa istnieją określone związki. Przykładem jest choćby związek prawa gospodarczego z prawem podatkowym, mający charakter przedmiotowy (regulacje dotyczące działalności gospodarczej czy wykonywania wolnych zawodów) i podmiotowy (definicja przedsiębiorcy). Zapewnienie spójności pojęciowej, przedmiotowej i podmiotowej jest tutaj bardzo trudne. To bowiem cel, zakres i przedmiot regulacji decydują o sposobie definiowania podmiotu i powiązanego z nim przedmiotu działalności gospodarczej w różnych aktach prawnych. 

Prawo podatkowe posługuje się pojęciami osoby fizycznej i prawnej w odniesieniu do różnych podatków, a także kategoriami zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych na gruncie procedur podatkowych. Prawo podatkowe, określając przedmiot opodatkowania, posługuje się także wprost i w pełnym zakresie terminami zaczerpniętymi z prawa cywilnego. W ten sposób został np. skonstruowany podatek od czynności cywilnoprawnych czy podatek od spadków i darowizn. W przypadku innych podatków przedmiot opodatkowania jest pojęciem szerszym, mogącym obejmować więcej niż jedną umowę cywilnoprawną. Tak dzieje się np. wówczas, gdy przedmiotem opodatkowania jest uzyskiwanie dochodów ze źródeł określonych w ustawie (podatek dochodowy od osób fizycznych). 

W określonych przypadkach nie mogą być opodatkowane czynności prawne, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy (paserstwo czy nierząd w podatku dochodowym od osób fizycznych). Jeżeli podatnicy usiłują wykorzystać czynności cywilnoprawne do uchylenia się od opodatkowania (tzw. obejście prawa podatkowego), przepisy podatkowe przewidują możliwość odrzucenia przedstawionych dowodów i odwołania się do zgodnego zamiaru stron oraz celu danej czynności, a także umożliwiają organom podatkowym wyznaczenie skutków prawnych ukrytej czynności prawnej. Należy też zauważyć, że prawo karne skarbowe, w części dotyczącej przestępstw i wykroczeń podatkowych, może być uznawane za część prawa podatkowego. Uchybienia w zakresie stosowania prawa podatkowego stanowią bowiem czyny zabronione w rozumieniu prawa karnego.

Trzeba jednak podkreślić, że prawo podatkowe odmiennie od innych gałęzi prawa (choć jak wyżej wskazano, nie w oderwaniu od nich) kształtuje obowiązki podatkowe podatników. Prawo podatkowe ustala też różne, często szersze zakresy pojęciowe, wyodrębnia jedynie niektóre zdarzenia niewywołujące skutków podatkowych, a także ustala obciążenia fiskalne podatników w sposób niezależny od wartości stanowiących podstawę roszczeń wynikających z prawa cywilnego czy gospodarczego. 

[...]

Autorka jest doradcą podatkowym specjalizującym się w obsłudze jednostek samorządu terytorialnego.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.