Finanse publiczne

Strona główna » Lipiec 2017 » Budżet i podatki » Moment powstania obowiązku podatkowego

Brosz o finansach

Listopad 2019

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Joanna Rudzka

Moment powstania obowiązku podatkowego

Zgodnie z podstawową zasadą sformułowaną w ustawie o VAT obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wykonania usługi lub wydania towaru. Trzeba jednak pamiętać o licznych wyjątkach od tej reguły, które w praktyce funkcjonowania samorządu mogą znajdować częstsze zastosowanie niż zasada ogólna.

W poprzednich publikowanych na łamach „Finansów Publicznych” artykułach wyjaśniających podstawowe zagadnienia z zakresu VAT omówiono czynności podlegające opodatkowaniu oraz przypadki, w których samorząd powinien rozliczać VAT. Po ustaleniu, co podlega opodatkowaniu, należy jednak rozstrzygnąć, kiedy dana czynność rodzi obowiązek podatkowy.

Podstawowe zagadnienia dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego zostały uregulowane w art. 19a ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT). Zasadniczo obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi. Podatek VAT rozlicza się zatem za miesiąc, w którym obowiązek powstał. Obowiązek zapłaty podatku powstaje natomiast 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu powstania obowiązku podatkowego (zob. przykład 1).

Przykład 1

Jednostka sprzedała samochód. Wydała go nabywcy 3 maja – w dniu podpisania umowy.

Obowiązek podatkowy powstaje w momencie wydania samochodu nabywcy, tj. 3 maja. Jednostka ujmuje sprzedaż w deklaracji cząstkowej za maj, składanej do gminy w dniu określonym w wewnętrznych regulaminach lub zarządzeniach (np. 15 czerwca). Gmina odprowadza podatek z tytułu transakcji (o ile był należny) 25 czerwca.

Usługi częściowe lub świadczone w okresach rozliczeniowych

W art. 19a ustawy o VAT przewidziano szereg wyjątków od zasady powstawania momentu podatkowego w dniu dostawy towaru lub wykonania usługi. Wiele z tych okoliczności powszechnie występuje w samorządzie. Przykładowo w przypadku usług przyjmowanych częściowo uznaje się, że usługę wykonano, jeśli zrealizowano część tej usługi i dla tej części określono zapłatę (zob. przykład 2).

W związku ze świadczeniem niektórych usług ustala się następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń. Wówczas taką usługę uznaje się za wykonaną z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te płatności lub rozliczenia, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi (zob. przykład 3). Usługę świadczoną w sposób ciągły przez okres dłuższy niż rok, dla której w związku z jej świadczeniem w danym roku nie upływają terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się natomiast za wykonaną z upływem każdego roku podatkowego, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi. Powyższe zasady określono w art. 19a ust. 3 ustawy o VAT, który stosuje się odpowiednio do dostawy towarów. Warto tu wspomnieć o niedawnym, korzystnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 kwietnia 2017 r. (I FSK 1104/15). Zdaniem sądu, jeśli przedsiębiorstwo w ciągu miesiąca dokona kilkunastu dostaw, to może zamknąć je w jednym okresie rozliczeniowym i rozpoznać obowiązek podatkowy na koniec tego okresu.

Przykład 2

Gmina zatrudniła firmę budowlaną, której powierzono wykonanie przyłączy do kanalizacji dla kilku mieszkańców (osób fizycznych niebędących podatnikami VAT). Mieszkańcy ci są zobowiązani do zapłacenia gminie – w momencie zakończenia każdego z etapów realizowanej inwestycji – określonej części kwoty za wykonanie usługi.

Gmina rozliczy VAT z tytułu realizacji każdego etapu inwestycji w miesiącu, w którym zakończono wykonywanie prac przewidzianych dla danego etapu. Jeśli zatem pierwszy etap polega na wykonaniu wykopów ziemnych, a prace związane z ich wykonaniem zakończono 30 maja i zgodnie z umową należność za pierwszy etap jest wymagalna, to obowiązek podatkowy z tytułu tej należności powstaje 30 maja i VAT należy rozliczyć w deklaracji za maj.

[...]

Autorka jest doradcą podatkowym specjalizującym się w rozliczeniach jst, prowadzi Kancelarię Doradcy Podatkowego Joanny Rudzkiej.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.