Finanse publiczne

Pomoc publiczna dla jednostek sektora finansów publicznych

Rys. B. Brosz

Pomoc publiczna dla przedsiębiorców stanowi obecnie jeden z najistotniejszych obszarów wzajemnych związków między władzą publiczną a podmiotami gospodarczymi - uczestnikami rynku. Wywiera ona niemały wpływ na procesy ekonomiczne i gospodarcze. Nierzadko też pomoc publiczna postrzegana jest jako instrument prowadzący do naruszenia zasad równości i powszechności opodatkowania.

Dla przyznania pomocy publicznej nie ma znaczenia forma prawna, na podstawie której funkcjonuje przedsiębiorca - beneficjent, a także sposób finansowania jego działalności (np. podmiot prawa publicznego finansowany ze źródeł budżetowych). Pomoc ta ma więc zastosowanie również wobec jednostek sektora finansów publicznych - na zasadach określonych w przepisach prawa.

Celem pomocy publicznej jest umożliwienie podmiotom przezwyciężenia trudności finansowych i poprawy ich pozycji w obrocie gospodarczym.

Prawna podstawa udzielania pomocy

W katalogu źródeł prawa dotyczącego udzielania pomocy publicznej znajdują się zarówno normy materialnoprawne, jak i normy procesowe. Są to przepisy pierwotnego i wtórnego prawa Unii Europejskiej oraz polskiego porządku prawnego.

Podstawowym aktem prawnym odnoszącym się do pomocy publicznej jest Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (obecnie Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej) - dalej: traktat UE. Na gruncie prawa polskiego podstawowe znaczenie w tym zakresie ma ustawa o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej oraz ustawa Ordynacja podatkowa (dalej: ordynacja), a w szczególności przepisy działu III rozdziału 7a tej ustawy.

Ustawa o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (dalej: upp) nie zawiera definicji pomocy publicznej.

Pomoc niezgodna ze wspólnym rynkiem

Zgodnie z art. 87 ust. 1 (obecnie art. 107 ust. 1) traktatu UE, z zastrzeżeniem innych postanowień przewidzianych w traktatach, wszelka pomoc przyznawana przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna ze wspólnym rynkiem w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi.

[...]

Autorka jest pracownikiem izby skarbowej, pozaetatowym członkiem samorządowego kolegium odwoławczego, doktorantką w Katedrze Prawa Finansowego Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego.