Najpowszechniejszą formą dofinansowania w ramach projektów unijnych jest refundacja, jednak w ściśle określonych przypadkach beneficjenci mogą starać się też o zaliczki na realizację zadań objętych projektem.
W wielu przypadkach beneficjenci (lub ich przedstawiciele) nie mają dostatecznej i aktualnej wiedzy z zakresu realizacji projektów dofinansowanych ze środków pomocowych, w tym zwłaszcza z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej oraz Funduszu Spójności. Wynika to z faktu, że regulacji kształtujących rozmaite rygory związane z wydatkowaniem środków unijnych jest wiele i są one często zmieniane. Taki stan rzeczy wywołuje szereg problemów. Po pierwsze - ogranicza możliwości pozyskania środków z zewnętrznego finansowania. Po drugie - znacznie utrudnia realizację już dofinansowanych projektów i sprawne ich rozliczenie, co jednak nie wiąże się z żadnymi sankcjami, także gdy dotyczy niekwalifikowalności wydatków lub korekt finansowych za naruszenia w prawie zamówień publicznych.
Trzeba podkreślić, że beneficjenci powinni w sposób możliwie optymalny realizować prowadzone przez siebie projekty, dofinansowane ze środków UE. Tę optymalizację w znacznym stopniu zwiększa umiejętne korzystanie z dostępnych form finansowania i metod rozliczania projektów (patrz: ramka: "Formy wsparcia").
Płatność refundacyjna polega na przekazaniu środków przez odpowiednią instytucję beneficjentowi, który wydatki ujęte w ramach dofinansowanego projektu poniósł wcześniej z własnych środków. Jest to - jak już wcześniej wspomniano - podstawowa forma realizacji płatności przez instytucje przyznające środki z funduszy unijnych beneficjentom realizującym dofinansowane projekty. W związku z tym podkreślić należy, że stosowanie tej formy płatności przez beneficjentów realizujących projekty dofinansowane z funduszy UE nie podlega ograniczeniom co do wysokości kwot (wynikają one z wniosków o płatność) oraz że mogą z niej korzystać wszyscy beneficjenci otrzymujący środki unijne. Trzeba jednak przy tym pamiętać, że środki ujęte w budżecie projektu (harmonogramie rzeczowo-finansowym) niekoniecznie zostaną zrefundowane w wysokości określonej w budżecie, co wynika z faktu, że refundacja wydatków poniesionych w ramach projektu ma charakter warunkowy.
Warunkowy charakter refundacji środków oznacza, że będą one
przekazane jedynie wówczas, gdy wydatki w ramach projektu
poniesione zostaną zgodnie z wszelkimi rygorami wynikającymi z
przepisów prawa i z umowy o dofinansowanie projektu oraz w zakresie
określonym w projekcie. Wspomniane przepisy prawa należy przy tym
rozumieć możliwie szeroko - jako przepisy prawa wspólnotowego,
krajowego, a także wytyczne programowe poszczególnych instytucji
zarządzających.
[...]
Autor jest pracownikiem Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego.