Finanse publiczne

Strona główna » Kwiecień 2020 » Budżet i podatki » Uchwały w sprawie ulg w podatku od nieruchomości

Brosz o finansach

Rys. B. Brosz

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Marcin Nagórek

Uchwały w sprawie ulg w podatku od nieruchomości

Przepisy towarzyszące wprowadzeniu tzw. tarczy antykryzysowej umożliwiają gminom wprowadzenie – jeszcze w tym roku – zwolnień z podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców, którzy ponoszą negatywne konsekwencje stanu epidemii. Co istotne, regulacje te przyznają samorządom szersze kompetencje w stanowieniu preferencji niż przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Stanowienie aktów prawa miejscowego przez samorządy gminne ma różne konteksty prawne. Jednym z nich jest działalność legislacyjna w zakresie danin publicznych, o których mowa w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: upol). W ramach upoważnień wynikających z regulacji tej ustawy rady gmin podejmują różne uchwały określające przepisy lokalne, dotyczące przede wszystkim wysokości stawek podatków (np. od nieruchomości, od środków transportowych) oraz opłat lokalnych (np. targowej, miejscowej, uzdrowiskowej).

Prawo do stosowania ulg podatkowych

Co istotne, przejawem działalności legislacyjnej organów stanowiących gmin są także kwestie związane ze stanowieniem zwolnień, m.in. w podatku od nieruchomości. W ramach niniejszego opracowania skupimy się właśnie na różnych aspektach związanych z wprowadzaniem takich ulg, szczególnie w kontekście trudnej sytuacji przedsiębiorców. Jest to wyjątkowo ważne w aktualnie występującej sytuacji epidemicznej związanej z pojawieniem się wirusa COVID-19. Jej konsekwencją jest konieczność poszukiwania nowych rozwiązań i preferencji dla podatników, a szczególnie dla podatników będących lokalnymi przedsiębiorcami. Dlatego też warto zwrócić uwagę na możliwości, jakie wynikają z przepisów upol, a także z niedawno przyjętej ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tzw. tarczy antykryzysowej).

Nakreśloną problematykę można rozważyć w trzech odrębnych kontekstach prawnych, które obejmują:

  1. zwolnienia ustawowe wynikające z upol;
  2. zwolnienia fakultatywne wynikające z art. 7 ust. 3 upol;
  3. zwolnienia fakultatywne wynikające z art. 15p ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej: ustawa o zwalczaniu COVID-19).

Na uwagę zasługuje przede wszystkim to, że wprowadzenie każdego z wymienionych zwolnień jest uwarunkowane innymi przesłankami. Zróżnicowane są również kompetencje organu stanowiącego gminy w zakresie kształtowania tych zwolnień.

Zwolnienia ustawowe

Przechodząc już do ścisłej analizy zasygnalizowanej problematyki, należy wskazać, że najmniej wątpliwości (w zakresie stosowania przez organy gminy) sprawia – rzecz jasna – grupa zwolnień ustawowych. Zostały one ukształtowane odgórnie przez ustawo­dawcę, co oznacza, że wszelka inicjatywa legislacyjna organów gminy w tym zakresie jest wykluczona.Zwolnienia ustawowe mogą mieć zarówno charakter zwolnień przedmiotowych, jak i podmiotowych, ale zasadniczo łączą w sobie obie te cechy.

Obszerny katalog zwolnień ustawowych został zaprezentowany w art. 7 ust. 1 i 2 upol. W praktyce najczęściej wykorzystuje się zwolnienie z podatku w odniesieniu do:

  1. gruntów, budynków lub ich części, zajętych wyłącznie na potrzeby prowadzenia przez stowarzyszenia statutowej działalności wśród dzieci i młodzieży w zakresie oświaty, wychowania, nauki i techniki, kultury fizycznej i sportu (z wyjątkiem wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej), a także gruntów zajętych trwale na obozowiska i bazy wypoczynkowe dzieci i młodzieży;
  2. gruntów i budynków wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków (z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej);
  3. gruntów stanowiących nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione (z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej);
  4. nieruchomości lub ich części zajętych na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego;
  5. gruntów i budynków lub ich części, stanowiących własność gminy (z wyjątkiem zajętych na działalność gospodarczą lub będących w posiadaniu innych niż gmina jednostek sektora finansów publicznych oraz pozostałych podmiotów);
  6. publicznych i niepublicznych jednostek organizacyjnych objętych systemem oświaty oraz prowadzących je organów – w zakresie nieruchomości zajętych na działalność oświatową;
  7. żłobków i klubów dziecięcych oraz prowadzących je podmiotów – w zakresie nieruchomości zajętych na prowadzenie żłobka lub klubu dziecięcego.

Wymienione zwolnienia przynależą podatnikom z mocy samej ustawy. Jak już wspomniano, wyłączona jest zatem możliwość jakiejkolwiek ingerencji (modyfikacji) w tym zakresie ze strony organów gminy.

Zwolnienia fakultatywne wymienione w upol

Druga grupa omawianych zwolnień może zostać wcielona w życie na mocy art. 7 ust. 3 upol. Zgodnie z tym przepisem rada gminy, w drodze uchwały, może wprowadzić inne zwolnienia przedmiotowe niż określone w ust. 1 oraz w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 2 października 2003 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw. Wprowadzenie tej kategorii zwolnień z podatku jest uzależnione od woli zainteresowanej gminy. W praktyce gmina decyduje się na inicjatywę legislacyjną, gdy pozwala na to sytuacja finansowa.

[...]

Autor jest radcą prawnym w jsfp. Specjalizuje się w prawie zamówień publicznych, prawie pracy i ubezpieczeń społecznych.


Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.