Finanse publiczne

Strona główna » Czerwiec 2019 » Kadry i płace » Podwyższenie przychodu emeryta – obowiązki informacyjne

Brosz o finansach

Listopad 2019

Polecamy

Książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Finanse Publiczne oraz Biblioteki Administracja Publiczna to profesjonalne i praktyczne opracowania podejmujące zagadnienia z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. więcej »

 
Zygmunt Łobejko

Podwyższenie przychodu emeryta – obowiązki informacyjne

Jednostka zatrudnia kilku emerytów na umowę o pracę. Czy w przypadku podwyższenia ich wynagrodzenia ponad dopuszczalne w ciągu roku kwoty przychodu należy informować o tym ZUS?

Odpowiada: Zygmunt Łobejko

Zakład pracy zatrudniający emeryta nie ma obowiązku informowania ZUS-u o każdorazowej podwyżce wynagrodzenia uzyskanego przez emeryta ponad dopuszczalne kwoty przychodu.

Obowiązki informacyjne

W myśl art. 127 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: uer) pracodawca, zleceniodawca lub (w przypadku różnego rodzaju służb) właściwa komórka kadrowa są zobowiązani zawiadomić ZUS:

– o zatrudnieniu emeryta lub rencisty albo o zawarciu z nim innej umowy objętej obowiązkiem ubezpieczeń społecznych,
– o wysokości osiąganego z tytułu tych umów przychodu oraz
– o wysokości przychodu uzyskanego w poprzednim roku kalendarzowym (informację tę należy przekazać do końca lutego).

Płatnik składek (pracodawca) jest też zobowiązany powiadomić ZUS o zmianie wysokości osiąganego (wypłacanego) przychodu. Nie chodzi tu oczywiście o takie zmiany, które nie mają wpływu na bieżącą wypłatę świadczeń. Istotne jest powiadomienie ZUS o takich zmianach, które powodują np. konieczność zawieszenia renty wypłacanej dotychczas w pełnej wysokości.

Ciążący na pracodawcy (zleceniodawcy) oraz emerycie lub renciście obowiązek powiadomienia oddziału ZUS-u – po zakończeniu roku kalendarzowego (do końca lutego) – o łącznej kwocie przychodu uzyskanego przez emeryta lub rencistę w minionym roku kalendarzowym wynika również z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 22 lipca 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad zawieszania lub zmniejszania emerytury i renty.

Równoległe obowiązki pracodawcy i emeryta

Ustawodawca nałożył analogiczne obowiązki na emerytów i rencistów oraz na pracodawców. Nie jest to jednak nieuzasadnione dublowanie tych obowiązków. Niejednokrotnie emeryt lub rencista wykonuje kilka rodzajów działalności, z której przychody wpływają na zawieszenie lub zmniejszenie wysokości świadczeń (np. wykonuje pozarolniczą działalność gospodarczą, w przypadku której podstawę ustalania wysokości osiąganego przychodu stanowi oświadczenie zainteresowanego). Istotne jest, aby ZUS posiadał pełną informację o wysokości osiąganego przychodu, gdyż tylko wówczas możliwe jest wydanie prawidłowej decyzji w sprawie rozliczenia emerytury lub renty.

Choć pracodawcy (zleceniodawcy) przekazują do ZUS-u w dokumentach rozliczeniowych informację o wysokości osiąganych przez pracowników (zleceniobiorców) przychodów stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, to obecnie informacja ta nie może być wykorzystywana do zawieszania bądź zmniejszania świadczeń. Z różnych przyczyn, m.in. z uwagi na błędy popełniane w dokumentach ubezpieczeniowych, jest ona bowiem niekompletna, a tym samym nie pozwala na wydanie prawidłowej decyzji rozliczającej emeryturę lub rentę. Dokumenty ubezpieczeniowe wykorzystywane są posiłkowo (np. w przypadku spraw spornych zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych traktowane jest przez ZUS jako powiadomienie organu rentowego o zatrudnieniu emeryta lub rencisty).

Osoby po raz pierwszy ubiegające się o emeryturę lub rentę zawierają informację o wysokości przychodów we wniosku o przyznanie świadczenia.

[...]

Autor jest ekspertem z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Przez wiele lat pracował w Departamencie Ubezpieczeń Społecznych w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.