Finanse publiczne

Zamknięcie ksiąg rachunkowych

W § 14 ust. 3 rozporządzenia w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów konta dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych jednostek sektora finansów publicznych (dalej: rozporządzenie w sprawie szczególnych zasad rachunkowości) odesłano jednostki budżetowe, zakłady budżetowe i gospodarstwa pomocnicze, które nie będą kontynuować działalności, do przepisów art. 12 ustawy o rachunkowości (dalej: uor), a dokładniej - nakazano im sporządzenie sprawozdań finansowych w terminach określonych w tym przepisie prawnym.

Zakończenie likwidacji

Ustawa o rachunkowości nie definiuje dokładnie pojęcia "zakończenia likwidacji", można więc przyjąć, że pod tą definicją kryje się każda forma zakończenia likwidacji.

Przepis art. 12 ust. 2 uor odnosi się do czynności, które powodują konieczność zamknięcia ksiąg rachunkowych. Sprecyzowano w nim terminy, w których jednostki mają obowiązek zamknąć księgi. Dni bilansowe, w których czynność ta ma być dokonana, są zależne od przyczyny zamknięcia ksiąg, natomiast czas przewidziany na przeprowadzenie czynności zamknięcia jest w każdym przypadku taki sam, niezależnie od przyczyny zamknięcia ksiąg.

Otwarcie ksiąg rachunkowych

Otwarcie ksiąg rachunkowych, uregulowane w art. 12 ust. 1 uor, oznacza rozpoczęcie nowego okresu w księgach rachunkowych, a w praktyce - wprowadzenie danych bilansu otwarcia. W przypadku likwidacji zakładów budżetowych i gospodarstw pomocniczych otwarcie ksiąg rachunkowych będzie polegało na wprowadzeniu danych z bilansu sporządzonego na dzień poprzedzający postawienie jednostki w stan likwidacji na konta księgowe w ciągu 15 dni.

W praktyce na dzień otwarcia ksiąg bilans otwarcia jeszcze nie istnieje, ponieważ sprawozdania finansowe są sporządzane w terminie późniejszym. Można jednak skorzystać z dwóch możliwych rozwiązań w celu umożliwienia korzystania z danych z ksiąg:

1. brak bilansu otwarcia w księgach nowego okresu aż do momentu zamknięcia ksiąg okresu poprzedniego (korzystanie z danych pozabilansowych);
2. wprowadzanie na konta - tymczasowo - sald bilansu otwarcia w takich wartościach, jakie wykazują konta na moment otwarcia ksiąg, a po zamknięciu ksiąg poprzedniego okresu zmodyfikowanie sald bilansu otwarcia.

[...]

Autorka jest pracownikiem organu kontroli, wieloletnią główną księgową w jednostce sektora finansów publicznych, audytorem wewnętrznym.