Finanse publiczne

Rozliczenia gminy z zakładem budżetowym

Proszę o wyjaśnienie wątpliwości dotyczących sposobu rozliczania gminy z zakładem budżetowym za wykonywanie usług świadczonych przez zakład budżetowy na rzecz gminy, która zakład ten utworzyła. Chodzi o zadania finansowane w 100% z budżetu gminy. Czy rozliczenie to powinno odbywać się na podstawie faktur wystawianych przez zakład budżetowy za wykonanie usług czy też w formie dotacji przedmiotowej?

Zakład budżetowy, który został powołany przede wszystkim do realizacji odpłatnych usług na rzecz mieszkańców gminy, tj. zadań z zakresu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, wykonuje również usługi (dopuszczone w statucie) w zakresie utrzymania zieleni w miejscach publicznych, utrzymania w czystości placów i ulic, jak również usługi związane z usuwaniem bieżących awarii w samorządowych jednostkach budżetowych gminy, naprawami bieżącymi dróg oraz dowożeniem uczniów do szkół. Do tej pory usługi te zakład budżetowy wykonywał na podstawie tzw. zlecenia wewnętrznego, kierując się opinią prawną zamieszczoną na stronach internetowych Urzędu Zamówień Publicznych [tekst opinii UZP zamieszczono w ramce - przyp. red.]. Rozliczanie wykonywanych usług następowało na podstawie faktur kalkulowanych według kosztów własnych, które opłacane są z planu finansowego urzędu gminy
w § 4300 "Zakup usług pozostałych" w dziale i rozdziale właściwym dla rodzaju wykonanych zadań, a w zakładzie budżetowym przychody z tego tytułu są klasyfikowane w § 0830 "Wpływy z usług".

Na niektórych szkoleniach prezentowany jest pogląd, że wystawianie faktur przez zakład budżetowy dla gminy nie jest możliwe, ponieważ podmioty te działają w ramach osobowości prawnej gminy, w związku z czym jedyną formą rozliczenia jest dotacja przedmiotowa. Czy w takim przypadku dotacja przedmiotowa, która z definicji jest dopłatą do kosztu świadczenia usług, nie stałaby się dotacją celową? Pokrywałaby bowiem 100% kosztów świadczonych usług. Z kolei przepisy aktualnie obowiązującej (jak i poprzedniej) ustawy o finansach publicznych nie przewidują udzielania zakładom budżetowym dotacji celowych poza dotacjami na finansowanie zadań realizowanych z udziałem środków uzyskanych z Unii Europejskiej i innych źródeł zagranicznych.

Zgodnie z art. 14 ustawy o finansach publicznych (dalej: ufp) zadania własne jednostki samorządu terytorialnego (dalej: jst) w zakresie:

• gospodarki mieszkaniowej i gospodarowania lokalami użytkowymi;
• dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego;
• wodociągów i zaopatrzenia w wodę;
• kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych;
• utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych;
• wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych;
• zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz;
• lokalnego transportu zbiorowego;

[...]

Autorka jest wieloletnim skarbnikiem gminy, trenerką z zakresu finansów publicznych i rachunkowości budżetowej.