Ostatnie numery
Opinie
Aktualności
Ograniczanie możliwości zadłużania się jst
Analiza wzoru wyznaczającego wielkość indywidualnego wskaźnika zadłużenia, przewidzianego w przepisach ufp, pokazuje, że przy jego konstrukcji popełniono szereg błędów. Jednym z poważniejszych jest fakt, że nie uwzględnia on przychodów, w tym nadwyżek budżetowych czy wolnych środków.
W art. 243 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: ufp) wprowadzono tzw. indywidualny wskaźnik zadłużenia dla jednostek samorządu terytorialnego (dalej: jst). Zastępuje on obowiązujące obecnie wskaźniki określone w art. 169 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych. W nowym rozwiązaniu ustawodawca odchodzi od jednakowych ograniczeń dla wszystkich jst na rzecz wskaźnika wyliczanego indywidualnie.
Granicą wielkości środków, które samorząd będzie mógł przeznaczyć w danym roku na obsługę długu publicznego, jest wskaźnik wyliczony jako relacja nadwyżki dochodów bieżących nad wydatkami bieżącymi, powiększona o dochody ze sprzedaży majątku, do dochodów ogółem. W toku prac nad projektem ufp udało się - na wniosek Związku Powiatów Polskich - wprowadzić okres przejściowy w stosowaniu zapisów art. 243 ufp. Pierwotne założenia zmierzały bowiem do zastosowania nowego wskaźnika od roku 2011. Biorąc jednak pod uwagę fakt, że do wyliczenia wielkości wskaźnika brane byłyby dane za lata 2008-2010, czyli dwa historyczne budżety, trzeba zauważyć, że jst miałyby ograniczoną możliwość wpływania na wielkość wskaźnika. Ostateczne zapisy art. 243 ufp, zakładające rok 2014 jako pierwszy rok funkcjonowania nowych wskaźników, umożliwiają przynajmniej wpływ zarządów jst na odpowiedni układ relacji dochodów bieżących do wydatków bieżących w latach 2011-2013, ponieważ dane za te właśnie lata będą służyły wyliczeniu limitu środków, które można maksymalnie przeznaczyć na obsługę długu.
Nieuwzględnienie w liczniku takich przychodów, które nie generują długu, tj. nadwyżki budżetowej lub wolnych środków, jest z pewnością błędem w konstrukcji wskaźnika.
Szczegółowa matematyczna analiza konstrukcji wskaźnika w połączeniu z analizą historyczną budżetu - dokonaną na podstawie powiatu świeckiego - budzi jednak poważny niepokój co do słuszności i logiczności zapisu art. 243 ufp.
Budżet powiatu świeckiego
Analizując wpływ nowych zapisów ustawowych dotyczących
zadłużania na indywidualne możliwości samorządu, warto zastanowić
się, jak nowe ograniczenia funkcjonowałyby w warunkach budżetów
historycznych, czyli sprawdzić, czy w przeszłości jst przekroczyła
granicę zadłużenia liczoną według nowego wzoru.
[...]
Autor jest Skarbnikiem Powiatu Świeckiego, Przewodniczącym
Konwentu Skarbników Powiatowych przy Związku Powiatów
Polskich.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.